Persoonsgebonden budget (pgb)
Met een persoonsgebonden budget (pgb) kunnen mensen die door ziekte, handicap of ouderdom zorg nodig hebben, zelf zorg inkopen. Dit pgb wordt gefinancierd uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Vanaf 2012 komen alleen mensen met een indicatie voor zorg met verblijf in aanmerking voor een pgb uit de AWBZ. Daarnaast is er de nieuwe Vergoedingsregeling persoonlijke zorg (VPZ).
Nieuwe aanvragers kunnen sinds 1 januari 2012 alleen een pgb krijgen als ze een indicatie voor de zorgfunctie ‘verblijf’ hebben. Voor ‘behandeling’ is nooit een pgb mogelijk.
Hoe het pgb werkt
Het persoonsgebonden budget (pgb) is een geldbedrag waarmee cliënten zelf een hulpverlener, begeleider of organisatie kunnen regelen. Cliënten kunnen per 1 januari 2012 alleen een pgb uit de AWBZ aanvragen als ze een indicatie hebben voor ‘zorg met verblijf’. Dit betekent dat ze zoveel zorg nodig hebben, dat verblijf in een zorginstelling wordt aangeraden.
Pgb uit AWBZ aanvragen
Iemand die zorg uit de AWBZ wil ontvangen, heeft hiervoor een indicatie nodig. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) behandelt het grootste deel van de aanvragen voor AWBZ-indicaties. Een indicatie is een besluit waarin staat of iemand zorg nodig heeft, wat voor zorg en hoeveel zorg. Voor kinderen onder de 18 jaar met een psychiatrische aandoening regelt het Bureau Jeugdzorg (BJZ) de indicatie voor zorg.
Onder AWBZ-zorg vallen verschillende soorten zorg (‘zorgfuncties’) die cliënten thuis en/of in een instelling kunnen ontvangen:
• persoonlijke verzorging;
• verpleging;
• begeleiding;
• behandeling;
• verblijf.
Nieuwe aanvragers kunnen sinds 1 januari 2012 alleen een pgb krijgen als ze een indicatie voor de zorgfunctie ‘verblijf’ hebben. Voor ‘behandeling’ is nooit een pgb mogelijk.
Pgb of zorg in natura
Als de aanvrager van AWBZ-zorg een indicatie krijgt voor ‘zorg met verblijf’, kan hij kiezen voor een persoonsgebonden budget. Bij een pgb stelt het zorgkantoor vast welk bedrag iemand krijgt voor zorg. De cliënt kan met dit geld vervolgens zelf zorg regelen en betalen.
De cliënt kan ook kiezen voor zorg in natura. Zorg in natura is zorg die wordt geregeld en betaald door het zorgkantoor. Sinds 1 januari 2012 kunnen nieuwe aanvragers met een indicatie voor ‘zorg zonder verblijf’ geen pgb meer krijgen. Zij krijgen zorg in natura. In uitzonderingsgevallen kunnen zij in aanmerking komen voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg.
Eigen bijdrage persoonsgebonden budget
Mensen die een pgb ontvangen voor de zorgfuncties persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding moeten een eigen bijdrage betalen. De eigen bijdrage hangt af van het inkomen en wordt altijd vooraf afgetrokken van het bedrag aan pgb waarop iemand recht heeft.
Het is de bedoeling dat de eigen bijdrage wordt gebruikt voor het inkopen van zorg. Sinds 2009 is de eigen bijdrage niet meer aftrekbaar van de belasting. In plaats daarvan krijgen budgethouders korting op de eigen bijdrage via de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.
Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) biedt een rekenhulp eigen bijdrage pgb-AWBZ 2012.
Wat valt wel en niet onder het pgb?
Nieuwe aanvragers kunnen sinds 1 januari 2012 geen pgb meer krijgen als zij een indicatie hebben voor zorg zonder verblijf.
• Er is geen pgb mogelijk voor behandelingen als revalidatie en langdurig verblijf in een verpleeghuis. Deze zorg gebeurt altijd in natura.
• Wie door ziekte, handicap of ouderdom huishoudelijke hulp of een rolstoel nodig heeft, kan bij de gemeente terecht. Dergelijke hulp en hulpmiddelen vallen onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Ook bij de Wmo kunt u kiezen voor een pgb.
Administratie en verantwoording pgb
Voor wie het prettig vindt zelf afspraken te maken met zorgverleners, en geen problemen heeft met het bijhouden van administratie, kan het pgb een geschikte variant zijn.
Mensen met een pgb moeten wel veel zelf regelen. Ze moeten bepalen door wie, wanneer en hoe de benodigde zorg wordt verleend. Dat betekent zelf personeel werven en zorgovereenkomsten afsluiten, zorgverlener(s) uitbetalen, administratie bijhouden en verantwoording afleggen aan het zorgkantoor over de besteding van het geld. Het Servicecentrum pgb van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) helpt budgethouders bij het beheer van hun pgb.
Misbruik pgb
Soms wordt het pgb niet gebruikt waarvoor het is bedoeld. Wie een situatie tegenkomt waarin dat gebeurt, kan dat melden bij een zorgkantoor.
Klacht over pgb
Mensen met een klacht over hun pgb, bijvoorbeeld over de hoogte ervan, kunnen zich richten tot het zorgkantoor. Zij kunnen het CIZ aanspreken met klachten over hun indicatiebesluit.
Recht op pgb vastleggen in wet
Het pgb is nu een subsidieregeling. Er is geen wet die regelt dat mensen recht hebben op een pgb. Het kabinet wil het recht op een pgb vanaf 1 januari 2014 wel wettelijk laten vastleggen. Het Besluit zorgaanspraken AWBZ zal hiervoor worden gewijzigd. Het kabinet wil ook de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg wettelijk verankeren in de AWBZ.
Tegengaan fraude pgb
Het kabinet wil fraude met het pgb tegengaan. Daarom worden budgethouders verplicht om een aparte bankrekening te gebruiken voor het pgb en mogen betalingen niet meer contant plaatsvinden. Op deze manier kunnen zorgkantoren gemakkelijker de besteding van het budget controleren. De aparte bankrekening is niet verplicht voor budgethouders met een indicatie zonder verblijf, omdat voor hen het pgb uiterlijk op 1 januari 2014 komt te vervallen. Voor deze groep wordt een aparte bankrekening wel geadviseerd.
Op internet is veel informatie beschikbaar over het PGB
Op deze website kunt u uw PGB-map digitaal bekijken en de bijlagen van de map gemakkelijk en gratis downloaden.
Hier vindt u meer informatie over de eigen bijdrage AWBZ.
Het SVB Servicecentrum PGB ondersteunt de budgethouders op het terrein van salarisadministratie, arbeidsrecht en belastingrecht.
Dit is de website van Per Saldo (de belangenvereniging van mensen met een PGB) hier vindt u meer informatie over het PGB en kunt u advies krijgen.
MEE geeft informatie, advies of ondersteuning aan mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking of een chronische ziekte.
Voor algemene vragen over inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen kunt u terecht bij de Belastingdienst.
Het CIZ zorgt voor de indicatiestelling.
Bureau Jeugdzorg zorgt voor de indicatiestelling van jeugdigen (jonger dan 18 jaar) met een psychiatrische aandoening.
